Er bestaan veel misverstanden over het verhitten van olijfolie. Verschillende factoren spelen bij verhitten een rol, zoals de hoogte van temperatuur, hoe lang je verhit, de samenstelling en kwaliteit van de olie.
Kun je bakken met extra vierge olijfolie?
Ja, je kunt bakken, braden en ovengerechten maken met extra vierge olijfolie.
Olijfolie bestaat vooral uit enkelvoudig onverzadigde vetzuren, zoals oliezuur. Die zijn bij verhitting minder gevoelig voor oxidatie — een reactie met zuurstof — dan meervoudig onverzadigde vetzuren. Extra vierge olijfolie bevat bovendien natuurlijke antioxidanten, zoals fenolische stoffen en vitamine E, die de olie helpen beschermen. Hoeveel daarvan aanwezig zijn, verschilt per olie.
Is het rookpunt echt zo belangrijk?
Het rookpunt is de temperatuur waarbij olie zichtbaar begint te roken. Vaak wordt het rookpunt gebruikt om te bepalen of je met een olie kunt bakken.
In een onderzoek uit 2025 vergeleken onderzoekers verschillende vierge olijfoliën. Vooral de hoeveelheid vrije vetzuren maakte verschil: hoe meer de olie daarvan bevatte, hoe lager het rookpunt doorgaans was.
Het rookpunt zegt niet alles over hoe goed een olie tegen verhitting kan. Ook de samenstelling van de olie telt mee, net als hoe heet en hoe lang je die verhit.
Je kunt dus met extra vierge olijfolie bakken en braden. Let wel op de hitte: begint de olie te roken, zet het vuur dan lager.
Proeftip
Gebruik olijfolie eens als laatste toevoeging: een scheutje over soep, gegrilde groente of pasta. Proef eerst zonder en daarna met de olijfolie. Wat verandert er aan de geur en smaak van je gerecht?
Wat gebeurt er tijdens het verhitten?
Tijdens het verhitten verandert olie. Onder invloed van warmte en zuurstof kunnen oxidatie en andere afbraakreacties optreden. Dat gebeurt geleidelijk.
De snelheid van veranderingen in de olie is afhankelijk van een aantal factoren:
- de temperatuur;
- de duur van de verhitting;
- de hoeveelheid zuurstof waaraan de olie wordt blootgesteld;
- de samenstelling en conditie van de olie;
- het aantal keren dat de olie wordt gebruikt.
Bij extra vierge olijfolie nemen tijdens het verhitten vooral sommige geurstoffen, fenolische stoffen en vitamine E af. Onderzoek laat zien dat oliezuur en een paar andere bestanddelen behoorlijk stabiel blijven als de olijfolie veel langer wordt verhit dan bij normaal huishoudelijk gebruik.
Ook bij kortere bereidingen, zoals sauteren, kan een deel van de fenolische stoffen verloren gaan. Dat betekent niet dat de olie onmiddellijk ongeschikt wordt. Het laat vooral zien dat temperatuur en tijd ertoe doen. Korter en minder heet verhitten geeft meestal minder verandering dan langdurig verhitten op hoge temperatuur.
Welke olijfolie kies je?
Met extra vierge olijfolie kun je groente, vis of vlees bakken en braden en gerechten in de oven bereiden. Een krachtige olie geeft het gerecht meer fruitige tonen, een bittertje en peperigheid geven.
Bij langdurig frituren of het opnieuw gebruiken van dezelfde olie verhit je de olie langer of meerdere keren. De olie komt daarbij steeds in contact met zuurstof en verliest geleidelijk kwaliteit. Dat gebeurt bij alle bak- en frituuroliën.
Een paar praktische tips:
- Verwarm de pan en de olie niet langer voor dan nodig.
- Zet het vuur niet hoger dan nodig voor je gerecht.
- Gebruik olie die je lang en sterk hebt verhit niet telkens opnieuw.
Bronnen
- Díez-Betriu A., Quintanilla-Casas B., Masdemont J.J., Tres A., Vichi S. & Guardiola F. (2025). Deciphering the Complexity of Smoke Point in Virgin Olive Oils to Develop Simple Predictive Models
- Lozano-Castellón J., Rinaldi de Alvarenga J.F., Vallverdú-Queralt A. & Lamuela-Raventós R.M. (2022). Cooking with Extra-Virgin Olive Oil: A Mixture of Food Components to Prevent Oxidation and Degradation
- Chiou A. & Kalogeropoulos N. (2017). Virgin Olive Oil as Frying Oil
- Allouche Y., Jiménez A., Gaforio J.J., Uceda M. & Beltrán G. (2007). How Heating Affects Extra Virgin Olive Oil Quality Indexes and Chemical Composition
- Lozano-Castellón J., Vallverdú-Queralt A., Rinaldi de Alvarenga J.F., Illán M., Torrado-Prat X. & Lamuela-Raventós R.M. (2020). Domestic Sautéing with EVOO: Change in the Phenolic Profile

